Het nieuwe huwelijksvermogensrecht anno 2017

Augustus 2017

In deze bijdrage wil ik zeer globaal ingaan op de gevolgen van het nieuwe huwelijksvermogensrecht. In het huidige stelsel is het zo dat als men trouwt zonder het maken van huwelijksvoorwaarden, er automatisch een gemeenschap van goederen ontstaat, die alle vermogens (bezittingen en schulden) omvat, ongeacht of dit voor of tijdens het huwelijk is verkregen. Alles wordt dus gezamenlijk.

Dit gaat in het nieuwe systeem veranderen. Niet al het vermogen wordt gemeenschappelijk. Dat is alleen het geval met vermogen dat tijdens het huwelijk is verkregen wordt gemeenschappelijk. Het voorhuwelijkse vermogen blijft dus privé. Dit lijkt allemaal erg overzichtelijk, maar dat is het niet. De nieuwe wet bepaalt bijvoorbeeld dat erfenissen privé vermogen blijven. Echter een erflater kan bepalen dat een erfenis gemeenschappelijk wordt. Het probleem is dat er nu verschillende vermogens ontstaan, die na verloop van jaren ook nog eens door elkaar kunnen gaan lopen, zodat privé vermogen opeens gemeenschapsvermogen wordt en andersom. Voorbeeld: A is getrouwd met B en A heeft € 100.000 geërfd. De erfenis valt in zijn privé vermogen. A en B kopen samen een huis voor € 400.000. Bij de bank lenen ze € 300.000 en A steekt zijn erfenis ook in dit huis. Het huis wordt van hen gemeenschappelijk. A krijgt in zijn privé vermogen een vordering op B, maar de schuld van B wordt van A en B gemeenschappelijk. Hieruit blijkt hoe complex het kan worden. Echtgenoten moeten een hele goede administratie gaan bijhouden van welk vermogen nu privé is en wat nu gemeenschappelijk is!

Een andere belangrijk gevolg is de erfbelasting. In het huidige systeem is al het vermogen gemeenschappelijk en dat levert bij overlijden een belastingvoordeel op voor de erfbelasting. Stel A en B gaan trouwen. A heeft een vermogen van € 1000.0000 en B heeft geen vermogen. In het huidige systeem valt het vermogen van A in de gemeenschap en dus is het voor de helft van B. A overlijdt. Zijn erfenis bedraagt € 500.000 en dat is lager dan de vrijstelling van de erfbelasting (€ 640.000), dus betaalt B geen erfbelasting.

In het nieuwe systeem blijft het vermogen van A in zijn privé vermogen vallen. A overlijdt. De erfenis van A is € 1000.000. B betaalt ruim € 60.000 erfbelasting!

Veel gestelde vragen over het huwelijksvermogensrecht

Met ingang van 1 januari 2018 wordt het huwelijksvermogensrecht (eveneens van toepassing op geregistreerd partnerschap) gewijzigd. Hieronder treft u een selectie aan van veel  gestelde vragen.

Wat verandert er per 1-1-2018?
U trouwt nog steeds in gemeenschap van goederen. Nu is alles nog gemeenschappelijk, maar vanaf 1-1-2018 is dat alleen nog het geval met vermogen dat gedurende het huwelijk wordt verkregen. Vermogen van vóór het huwelijk wordt niet gemeenschappelijk en dit geldt ook voor erfenissen en schenkingen.

We trouwen in 2018 maar we bezitten al een huis in de verhouding 60% - 40% in 2017. Wat zijn de gevolgen?
U trouwt in gemeenschap van goederen en dus alles wordt gemeenschappelijk (50-50). De reden: gezamenlijk bezit vóór het huwelijk is ook erna gemeenschappelijk ongeacht de eigendomsverhouding. 

Voordat we gingen trouwen in gemeenschap van goederen kochten we samen een huis aan (50-50). Ik heb € 60.000 eigen geld in de aankoop van het huis gestoken. Ik heb een vordering op mijn partner van € 30.000.
Zoals uitgelegd: het huis en de hypotheek vallen in de gemeenschap. De vordering blijft er buiten en de schuld van uw partner wordt wel gemeenschappelijk en daardoor gehalveerd tot € 15.000.

Ik heb een eigen bedrijf. Nu gaan wij trouwen.
Het bedrijf blijft van u, dit is voorhuwelijksvermogen. Indien u de winst niet met uw partner deelt of als zij niet tegen een salaris in de zaak werkt, moet u tijdens het huwelijk aan de gemeenschap een redelijke, samen overeen te komen, vergoeding betalen.
Start u tijdens het huwelijk een bedrijf/BV, dan wordt dit wel gemeenschappelijk.

Ik heb een vermogen van 1 miljoen en ga trouwen in gemeenschap van goederen.
In geval van overlijden erft uw partner 1 miljoen en moet zij ruim € 60.000 aan erfbelasting betalen. Was u in 2017 getrouwd, dan betaalde uw echtgenote géén erfbelasting. De helft van het vermogen was immers al van haar en de andere helft blijft onder de grens van de grote vrijstelling van € 636.180.

Moet je in een testament vastleggen dat erfenissen privé moeten blijven?
Een erfgenaam kan bij huwelijksvoorwaarden de ouderwetse gemeenschap van goederen invoeren, waardoor de helft van de erfenis aan de aangetrouwde kant toekomt. Dit kunt u via een testament voorkomen. Voor schenking geldt hetzelfde.

Dus, voorkom onaangename verrassingen en maak huwelijksvoorwaarden bij de notaris!

Mr B. Zwaveling, notaris te Capelle aan den IJssel (rznotarissen)